بعثت دگرباره + کلیپ صوتی و تصویری

۱۱ بهمن ۱۳۹۰

بعثت دگرباره

تاملی بر اهداف ظهور حضرت ولیّ‌عصر

حکومت جهانی امام زمان، انتظار، ظهور و... کلیدواژه‌هایی هستند که گاه‌گاهی بند مشغله‌های روزمرّه دنیوی و زنجیر آرزوهای دراز را از عقل ما باز می‌کنند. عقل که رها شد، جان آرامشی می‌یابد و دقایقی از این دویدن‌های بی‌امان قرار می‌گیرد تا ما با خود بیاندیشیم. بیاندیشیم و قدر خود را، جایگاه خود را و مسیر خود را بهتر بشناسیم.

مطالب گوناگونی در این باب خوانده‌ایم و شنیده‌ایم. با دانستن نشانه‌های ظهور، به دنبال تطبیق مصداق بر کلام معصوم رفته‌ایم، سفیانی کیست و نفس زکیه و... عده‌ای هم به بی‌راهه رفته‌اند و وقتی برای ظهور تعیین کرده‌اند. از حکومت جهانی امام زمان، شمشیر و قتلِ اَعداء را شنیده‌ایم. آن‌گاه هم که در مورد این کارزار مورد سوال واقع شده‌ایم یا سکوتی همراه با تایید داشته‌ایم یا همانند آنها که بخواهند رفتاری غیرانسانی را توجیه کنند دست به دامان ادله شده‌ایم. تصویری که از دنیای پس از ظهور ساخته‌ایم، تصویر دنیایی است تنبل‌مآبانه، همه چیز خوش و خرم و به بیانی دنیایی، در اوج رفاه و آسایش. حال اینکه مقصد و منزل آدمی در آن روزگار کجاست؟ اللهُ اَعلَم.

البته بودند و هستند از جمله مومنانی که در همین کلیدواژه‌ها تأمل کردند و پی به مفاهیم نهفته در آنها بردند و آن مفاهیم را با مبارزه و تلاش به مقام عمل آوردند. نمونه در تاریخ اسلام بسیار است و چه نمونه‌ای بهتر از امام خمینی رحمـة‌الله‌علیه. دقت در اندیشه‌ی امام خمینی و مومنانی چون ایشان همانند حضرت آیت‌الله خامنه‌ای نشان می‌دهد که ایشان ظهور و حکومت جهانی امام زمان را در امتداد حرکت انبیاء و حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی^(ص) دیده‌اند. علت حرکتِ درستِ ایشان و امثال ایشان این است که از پیِ دانستن مقصد و هدف این حرکت رفته‌اند، آن‌گونه که اولی‌الالباب به خلقت آسمان‌ها و زمین نظاره‌گر بودند، «رَبَّنا ما خَلَقتَ هَذا باطِلاً»؛ و به‌خوبی به مقصود و منظورِ این حرکت آگاهی یافتند. تفاوت دوم ایشان این است که آگاهی را نه تنها مقدمه‌ی عمل، بلکه متضمن عمل قرار دادند. و اکنون دقتی می‌کنیم تا هدف از ظهور امام زمان و تشکیل حکومت جهانی وی را بفهمیم.

به بیان قرآن هدف نهایی پیامبر اکرم^(ص) تربیت انسان‌هاست. «هُوَ الَّذی بَعَثَ فِی الاُمِّیینَ رَسولاً مِنهُم یَتلوا عَلَیهِم آیاتِهِ وَ یُزَكّیهِم وَ یُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَ الحِكمَـةَ[1]». مبیّن مفهوم نهفته در این آیه اولاً جمله‌ی خود رسول‌الله است درباره‌ی هدفِ بعثت: «اِنّی بُعِثتُ لِاُتَمِّمَ مَکارِمَ الاِخلاق»؛ ثانیاً کلام امیرالمؤمنین است درباره‌ی هدف ارسال پیامبران: «وَ یُثیروا لَهُم‏ دَفائِنَ‏ العُقول[2]‏». پیامبر خاتم آمده بود تا زمینه‌ی هدایت و تربیت انسان‌ها تا آخرین روز دنیا را فراهم کند. پس یا باید حضوری جاودان در این دنیا می‌داشت یا ساز و کاری ترتیب می‌داد. پیامبر خاتم هم‌چون پیامبران سلف و تمامیِ انسان‌ها رفتنی بود. لذا ایشان حکومتی برپا کرد که در آن جامعه رنگ و بوی خدایی داشته باشد و بستری باشد برای تربیت انسان‌ها. پس برپایی حکومت الهی شد مقدمه‌ای برای رسیدن به آن هدف اصلی. «لَقَد اَرسَلنا رُسُلَنا بِالبَیناتِ وَ اَنزَلنا مَعَهُمُ الكِتابَ وَ المیزانَ لِیقومَ النّاسُ بِالقِسطِ[3]».

برپایی حکومتی که در آن همه موحد باشند، حاکم خدایی باشد و اوامر الهی اجرا شود، کار آسانی نبود، موانعی بر سر راه بود. اولین مانع جهالت مردم بود، دومین مانع آنهایی که از این جهالت منتفع بودند. روش برخورد پیامبر با این دو مانع هم دوگونه‌ی متفاوت بود.

مانع اول، جهالت مردم. پیامبر آمده بود تا مردم را از همین جهالت‌ها رها کند، لذا برآنها بسیار شفیق بود. کلید اصلی پیشبرد دعوت پیامبر حسن خلق ایشان بود. خداوند در قرآن می‌فرماید ای پیامبر «به بركتِ رحمت الهى با آنان نرمخو و پُرمِهر شدى، و اگر تندخو و سخت‌دل بودى قطعاً از پیرامون تو پراكنده می ‏شدند. پس، از آنان درگذر و برایشان آمرزش بخواه.[4]»

تصور این حسن خلق و این دلسوزی برای ما ناممکن است. حدیثی است از امام صادق^(ع) که در آن حضرت می‌فرمایند: «النّاسُ‏ مَعادِنُ‏ كَمَعادِنِ الذَّهَبِ وَ الفِضَّـة[5]». چنانچه این حدیث را در کنار گفته‌ی امیرالمؤمنین قرار دهیم چنین به دست می‌آید که پیامبر تمامی انسان‌ها را چون معدنی می‌دید که گنجینه‌های آن در زیر بارهای جهالت و گمراهی مدفون شده است، لذا بر هدایت تک‌تکِ انسان‌ها مشتاق بود. آنچنان‌که خطاب آمد: «یا اَیهَا الرَّسولُ لا یحزُنكَ‏ الَّذینَ یسارِعونَ فِی الكُفرِ». حتی بر آن یهودی که هر روز به ایشان جسارت می‌کرد، دلسوز بود. مصادیق آنهایی که به سبب این دلسوزی‌ها و خوش‌خلقی‌ها به نور هدایت شدند بسیار است.

امام حسن عسکری خطاب به شیعیان خود چنین می‌فرماید: «شما را سفارش مى‏كنم به رعایت تقواى الهى، پارسایى در دین خود، كوشش بسیار براى خدا، راستگویى، ادای امانت به صاحبش خواه نیكوكار باشد، خواه بدكار، انجام سجده‏‌هاى طولانى و خوش‌رفتاری با همسایگان كه محمّد^(ص) به این روش آمده است. در میان خویشانتان نماز گزارید، در تشییع جنازه‏‌هایشان حضور یابید، از بیمارانشان عیادت نمایید و حقوقشان را بپردازید؛ زیرا هر یك از شما كه در دینش پارسا و در گفتارش راستگو باشد و امانت مردم را بپردازد و با آنان خوش اخلاقى نماید، در این صورت گویند: این یك شیعه است! و من از شنیدن آن جمله شادمان می‌‏شوم.»

مانع دوم، منتفعان از جهالت مردم. اینان با اینکه حقانیت سخن پیامبر را دریافتند لکن روی از وی برگرداند و در مقابلش ایستادند. از آن جهت که ایشان مانعی بودند بر سر هدایت مردم، پیامبر بدون ترس و واهمه‌ای به سراغ آنها رفت و کار را بر آنان سخت گرفت. «یا اَیهَا النَّبِی جاهِدِ الكُفّارَ وَ المُنافِقینَ وَ اغلُظ عَلَیهِم‏»

پس از پیامبر اکرم^(ص)، ائمه علیهم‌السلام همین شیوه را برای تحقق اهداف پیامبر خاتم در پیش گرفتند. لکن تقدیر الهی چنان رقم خورده است که این اهداف به دست مبارک حضرت مهدی^(عج) محقق گردند. طبق روایات بسیار ایشان موفق به برپایی قسط در دنیا می‌شوند آن‌چنان که نبیّ مکرم اسلام فرموده‌اند: «مهدى از فرزندان من است. نامش نام من و كنیه‌‏اش كنیه من می‌باشد. در صورت و سیرت شبیه‏‌ترین افراد به من است. غیبتى دارد كه موجب سرگردانی گردد تا جایى كه مردم از ادیان خود منحرف شوند. سپس مانند ستاره‌ی تابانى بدرخشد و زمین را پر از عدل و داد كند همچنان‌كه از ظلم و ستم پر باشد.[6]» و دوران ظهور دوران تکمیل عقول و اکمال اخلاق است. امام باقر^(ع) می‌فرمایند: «هرگاه قائم قیام نمود، دست خود را روى سر مردم می‌‏گذارد، و بدان وسیله عقل‌هاى آنان جمع و اخلاقشان كامل می‌گردد.[7]»

آنها که این هدف را فهمیدند خود همراه رسول شدند و مصداق آیه‌ی «مُحَمَّدٌ رَسولُ اللَّهِ وَ الَّذینَ مَعَهُ اَشِدّاءُ عَلَى الكُفّارِ رُحَماءُ بَینَهُم‏». و چه نیک گفته است شهید سید مرتضی آوینی:

سرباز امام زمان اهل ولایت و اطاعت است و سر به فرمان دارد و می‌داند كه اگر از مرگ نترسد، دیگر شیطان و جنود او را تسلطی نیست و هیچ قدرتی نمی‌تواند او را از صراط حق باز دارد.

دشمن با اینكه بارها تجربه كرده است كه با آهن نمی‌تواند برایمان ما غلبه كند، اما چاره‌ای ندارد جز اینكه از همین طریق عمل كند. او می‌خواهد ما را بترساند. خوب این معنا را دریافته است كه اگر ما بترسیم، دیگر از ایمانمان كاری ساخته نیست. اما سربازان امام‌ زمان از هیچ چیز جز گناهان خویش نمی‌ترسند. راست می‌گفت آن برادرِ عزیزی كه دیده‌بانی می‌كرد: «اگر انسان از مرگ نترسد دیگر دشمن را بر او تسلطی نیست.»

غروب آفتاب سررسیده و دروازه‌ی اذان راه آسمان را بر زمینیان گشوده است. اصحاب آخرالزمانی سیدالشهدا، سربازان امام زمان^(عج) به نماز ایستاده‌اند؛ سر بر سجده می‌سایند و دست به دعا بر می‌دارند واین چنین، با فطرت تسبیحی عالم وجود وحدت می‌یابند. اما من هنوز گفته‌های زیبا وحیرت‌انگیز آن روستایی سمیرمی را از یاد نبرده‌ام كه می‌گفت:

«یا زیارت یا شهادت، یا زیارت یاشهادت. فهمیدی؟ به یاری خدا و امام زمان، ما كی هستیم؟ خدا، امام زمان. من كه هیشكی نیستم.»

- پدر جان، دوست داری امام زمان رو ببینی؟

- بله. دوست ندارم؟ می‌خوام جمالشو ببینم. ما همه سرباز امام زمانیم اگر لیاقت داشته باشیم و قبولمان بكند...