مختصری درباره مرکز صهبا

بسمه تعالی

از زمانی که مرکز صهبا شروع به کار کرد، قصد داشت بطور جدی بر روی منویّات مقام معظم رهبری به تحقیق و تفحص بپردازد. از همان آغاز دیدیم که ابزارآلات مناسب این کار را در اختیار نداریم و تاکنون هیچ مجموعه‌ای نیز تولید مناسبی در این زمینه نداشته است. ما خود نیازمند بودیم و می‌دیدیم نیازهای دیگران را به همین ابزارآلات اولیه.

لذا نیت کردیم که مقدمات کار را برای خودمان و دیگران فراهم کنیم. این مقدمات شامل بانک‏های جامع اطلاعاتی بود. بانک جامع متن بیانات با امکان جستجو، بانک جامع تصاویر و بانک جامع احکام مقام معظم رهبری.

لذا با هدف اشاعه منویّات حضرت آقا در بین اقشار مختلف مردم و با توجه به نیاز مطرح شده شروع به جمع‌آوری اسناد مربوطه کردیم. پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنه‌ای، مرجع مناسبی بود برای جمع‌آوری اسناد بیانات. بالغ بر 1000 عنوان از سخنرانی‌ها، پیام‌ها و نامه‏ها استخراج گردید.

جمع‏آوری تصاویر از دامنه بیشتری برخوردار بود. سایت‌های مختلف، نرم افزارها و آرشیوهای متفاوت. جمع‌آوری تصاویر نیز به حدود 6500 تصویر از مقام معظم رهبری رسید.

منابع احکام کاملاً محدود و مشخص بود. اجوبه الاستفتائات، استفتائات جدید و رساله آموزشی؛ این مطالب نیز استخراج گردید.

حال برای بازیابی این اطلاعات، احتیاج به نرم‌افزاری داشتیم که بتواند محتوای جمع‏‌آوری شده را با دسته بندی دلخواه نمایش داده و امکان جستجو در متون را برای ما مهیا سازد. تعداد نرم‌افزارهایی که امکان جستجو در متون فارسی را دارند بسیار محدود است و هرکدام نقاط قوت و ضعف مخصوص به خود را دارند. در نهایت نرم افزاری را انتخاب کردیم که بتواند انواع سند را پشتیبانی کرده و استفاده از آن برای مخاطبان آسان باشد.

نسخه اول این نرم افزارها در مرداد 88 منتشر گردید. نرم افزار بیانات مقام معظم رهبری شامل متن سخنرانی‏ها، پیام‏ها و نامه‏ها از ابتدای دوران رهبری (15 خرداد 68) تا مرداد 88 با دسته بندی سالانه و ماهانه ارائه شد. نرم افزار تصاویر مقام معظم رهبری شامل 6500 تصویر با دسته بندی موضوعی و نرم افزار احکام مقام معظم رهبری شامل متن اجوبه الاستفتائات، استفتائات جدید و رساله آموزشی و همچنین احکام حکومتی ارائه گردید.

از جمله ویژگی‏های مفید این نرم‌افزارها بهره‌گیری از نمودار درختی جهت نمایش تاریخی فایل‏ها می‏باشد که از این طریق سهولت دسترسی به تاریخ موردنظر افزایش می‏یابد.

بعد از انتشار این نرم افزارها در نمایشگاه بین المللی قرآن کریم در رمضان 88 که با استقبال خوب مخاطبان مواجه شد. منتظر ایرادات و اشکالات وارده از سوی مخاطبان بودیم. تنها نکته‌ای که بعد از شش ماه از تاریخ انتشار از طرف مخاطبان به ما منتقل شد بحث استفاده از نرم افزار در محیط ویندوز 7 بود که برای این دسته از مخاطبان، نرم افزار جانبی را ارسال کردیم که می‌توانستند توسط آن، از نرم‌افزارهای صهبا در محیط ویندوز 7 استفاده کنند.

نکته دیگری که داخل مجموعه به آن رسیدیم بحث به روز رسانی محتوای نرم افزارها بود که در نهایت تصمیم بر آن شد که تاریخ 31 خرداد هر سال نسخه به روز شدهی تمام نرم افزارها آماده ارائه باشد. در این راستا نسخه دوم نرم افزار تصاویر با قابلیت نمایش خودکار و افزایش تعداد تصاویر تا 12000 عدد به روز شد. نرم افزار بیانات نیز علاوه بر افزوده شدن متن word بیانات، تا پایان خرداد 89 به روز شد و نیز تعداد محدودی سخنرانی از دوران قبل رهبری (ماه‌های فروردین، اردیبهشت و خرداد سال 68) به آن افزوده شد. لازم به ذکر است به دلیل عدم تغییر محتوای احکام منتشر شده از مقام معظم رهبری، نرم افزار احکام تغییری نکرد.

در زمینه بحث به روز رسانی به دنبال آن هستیم تا در نسخه‌های بعدی علاوه بر کاهش نقایص موجود و افزودن بیانات، تصاویر و احکام جدیدِ مطرح شده در طول سالی که می‌گذرد، تصاویر و بیانات بیشتری را از دوران قبل رهبری در نرم افزارهای تصاویر و بیانات اضافه نماییم.

تعداد بسیاری از مخاطبان از طریق تماس‌های حضوری و تلفنی خواستار نرم افزاری با محتوای صوتی بودند. ما نیز تنها مجموعه صوتی کاملی که در اختیار داشتیم، صوت خطبه‌های نماز جمعه تهران بود. لذا با همان هسته نرم‌افزارهای قبلی، نسخه اول نرم‌افزار مربوطه را با عنوان "نرم‌‌افزار صوتی مجمومه بیانات مقام معظم رهبری در خطبه‌های نماز جمعه تهران" تولید کردیم. در این نرم‌افزار، صوت خطبه‌های نماز جمعه تهران پس از آغاز دوران رهبری یعنی مورخ 23/4/68 الی 14/3/89 به تفکیک تاریخ و نیز خطبه اول و دوم قرار داده شده است که در محیط نرم افزار بدون در اختیار داشتن هر گونه نرم افزار پخش صوت قابل استفاده می‌باشند. فایل‌های صوتی نماز جمعه‌ها نیز در فولدرِ "کتاب‌ها" جهت استفاده‌های دیگر در محیط غیرنرم افزار قابل دسترسی هستند. همچنین سرفصل موضوعات مطرح شده در هر نماز جمعه نیز در یک فایل جداگانه تحت عنوان "سر فصل مباحث" در محیط نرم افزار ارائه شده است. تنها نقیصه منابع صوتی این نرم افزار، نماز جمعه مورخ 23/8/82 میباشد که با توجه به پیگیری‌های مختلف و جستجوی فراوان موفق به یافتن آن نشدیم. انشاءالله در نسخه‌های بعدی این نرم افزار صوت خطبه‌های نماز جمعه‌های دوران قبل رهبری نیز افزوده خواهد شد.

لازم به ذکر است که هیچ کدام از نرم افزارهای فوق (بیانات، تصاویر، احکام و صوت نماز جمعهها) در بازار محصولات فرهنگی مرتبط با مقام معظم رهبری، که قابل دسترس برای مخاطب عام باشد، نمونه مشابهی ندارند.

در پایان از تمام دوستان و مخاطبان عزیز خواهشمندیم ما را از پیشنهادات خود بهرهمند نموده و در صورت در اختیار داشتن اسناد و مطالبی که جهت تکمیل نرم افزارهای فوق مفید می‌باشند، مرکز صهبا را مطلع نمایند.

و من الله التوفیق

مرکز صهبا